Onderzoeksplan

Soorten onderzoek

Er zijn verschillende soorten onderzoek. Afhankelijk van wat je wil weten (probleemstelling) en waarom je het wil weten (doelstelling – relevantie), ga je een bepaald soort onderzoek uitvoeren.

Oriëntatie op het onderzoeksonderwerp is hier een belangrijke stap. Je moet je inlezen in de bestaande literatuur en/of overleggen met je opdrachtgever (bijvoorbeeld het bedrijf waar je stage loopt) om een concreet beeld te krijgen van de probleem- en doelstelling.

We onderscheiden 7 soorten onderzoek:

  1. Beschrijvend onderzoek:
    Bij een beschrijving ga je een bepaald verschijnsel in kaart brengen. Je gaat op zoek naar kenmerken en aspecten die iets typeren.
  2. Vergelijkend onderzoek:
    Bij een vergelijking ga je op zoek naar de verschillen en overeenkomsten tussen een aantal verschijnselen. Je onderzoek biedt een overzicht van verschillen en/of overeenkomsten.
  3. Definiërend onderzoek:
    Een definiërend onderzoek zal een verschijnsel proberen te typeren. Je gaat met andere woorden de verhouding tussen het verschijnsel en een bepaalde klasse proberen achterhalen. Je formuleert een uitspraak over de mate waarin een bepaald verschijnsel tot een zekere klasse behoort.
  4. Evaluerend onderzoek:
    Wanneer je na afloop van je onderzoek een oordeel of mening wil kunnen vormen over iets, kies je voor een evaluerend onderzoek. Je gaat dieper in op de positieve of negatieve aspecten van een bepaald verschijnsel of evalueert het verschijnsel ten opzichte van een bepaalde norm.
  5. Verklarend onderzoek:
    Een verklarend onderzoek probeert de oorzaak van een bepaald verschijnsel te achterhalen.
  6. Voorspellend onderzoek:
    In een voorspellend onderzoek ga je proberen een uitspraak te doen over de mogelijke en te verwachte gevolgen van een verschijnsel. Je onderzoek heeft als doel in te schatten wat er in de toekomst zal gebeuren.
  7. Ontwerpend of adviserend onderzoek:
    Ontwerpen of adviseren heeft als doel een probleem op te lossen. In het geval van een ontwerpend of adviserend onderzoek (soms ook wel probleemoplossend onderzoek genoemd) ga je in de eindconclusie proberen te komen tot een voorstel om een bepaald probleem aan te pakken.

Nog een kanttekening: In het geval van een beschrijvend onderzoek gaat het alleen om het in kaart brengen van iets. Stel dat er zeer weinig geweten is over je onderwerp, kan het nuttig zijn om eerst een beschrijvend onderzoek te doen als een soort van verkenning en daarna een tweede onderzoek te starten, bijvoorbeeld een verklarend onderzoek. Maar in de meeste gevallen schiet een beschrijvend onderzoek te kort. Bedenk steeds goed wat je precies wil bereiken met je onderzoek. Wil je echt enkel beschrijven? Wil je echt alleen iets vergelijken of verklaren? Of wil je toch een stap verder gaan en op basis van een beschrijving/ vergelijking/ verklaring … bijvoorbeeld nog een advies formuleren.